Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek
27 marca 2026, 11:08Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek, przyznaje profesor John Noonan z Wydziału Fizyki Auburn University w Alabamie. Szansa, że jakikolwiek teleskop spojrzy na kometę akurat w momencie, gdy ta się rozpada, jest niewyobrażalnie mała. A jednak taki niezwykły przypadek zdarzył się naukowcom korzystającym z Teleskopu Hubble'a. Co więcej, kometa K1 – jej pełna nazwa to C/2025 K1 (ATLAS) – wcale nie miała być przedmiotem badań.
Psy Europy – przybysze czy udomowione na miejscu?
27 marca 2026, 08:32Pochodzenie najlepszego przyjaciela człowieka jest wciąż pełne tajemnic. Co prawda pies to jedyne zwierzę udomowione przez człowieka przed rozpowszechnieniem się rolnictwa, wciąż jednak nie wiemy, jak przybycie neolitycznych rolników wpłynęło na psy żyjące w Europie u boku mezolitycznych łowców-zbieraczy. Międzynarodowy zespół naukowy, w tym Anders Bergström z Uniwersytetu Wschodniej Anglii, Johannes Krause z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka i Pontus Skoglund z Instytutu Francisa Cricka przeanalizowali 216 szczątków psowatych, w tym 181 z europejskiego paleolitu i mezolitu. Najstarsze z nich pochodzą od psa sprzed 14 200 lat, którego kości znaleziono na stanowisku Kesslerloch w Szwajcarii.
Kryształ Lotara, niezwykły klejnot i jego fascynująca historia
26 marca 2026, 18:23Gdy wczoraj trafiliśmy na to cudo, stwierdziliśmy, że musimy Wam je pokazać. Zaczęliśmy szukać informacji i okazało się, że Kryształ Lotara ma tak fascynującą historię, iż musicie ją poznać.
Uczeni z UJ pracują nad nowym sposobem walki z nowotworami
26 marca 2026, 09:05Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad nowym podejściem do walki z rakiem. Ich pomysł polega na zatrzymaniu podziałów komórek nowotworowych poprzez zakłócenie mechanizmów kopiowania i naprawy DNA. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa białko PCNA, niezbędne do prawidłowego przebiegu replikacji materiału genetycznego.
Neandertalczycy wykorzystywali dziegieć brzozowy również w medycynie?
23 marca 2026, 12:42Dziegieć brzozowy jest często znajdowany na neandertalskich stanowiskach archeologicznych. W niektórych przypadkach był on używany do sklejania narzędzi i o takim właśnie jego użyciu najczęściej się mówi. Ostatnio jednak badacze zaczęli zastanawiać się, czy neandertalczycy nie mogli wykorzystywać tej substancji w różnych celach. Stosowanie dziegciu jako leku na rany skóry jest dobrze udokumentowane etnograficznie.
Turysta znalazł jedyną w swoim rodzaju prehistoryczną głowę byka z brązu
19 marca 2026, 18:15Górskie wędrówki mogą przynieść niezapomniane wrażenia, a pewien turysta wędrujący po Serra de Tramuntana na Majorce może pochwalić się czymś absolutnie wyjątkowym. Mężczyzna znalazł prehistoryczną głowę byka wykonaną z brązu. Zabytek ma zaledwie 3 centymetry długości, nie dość więc, że jakimś cudem znalazca go zauważył, to jest to jedyna miniaturowa głowa byka, której losy są znane. Jest bardzo podobna do słynnych bous de Costitx, zauważył archeolog Jaume Deyà Miró.
Wymaz z nosa pozwoli na wczesną diagnostykę choroby Alzheimera?
19 marca 2026, 08:51Choroba Alzheimera dotyka milionów ludzi na całym świecie, ale jej diagnostyka na najwcześniejszych etapach – kiedy leczenie daje najlepsze rezultaty – jest niezwykle trudna. Być może uda się to zmienić dzięki odkryciu dokonanemu przez naukowców z Duke University Health System (Duke Health). Zauważyli oni, że pobierając wymaz z nosa można pobrać próbki z wczesnymi zmianami biologicznymi powiązanymi z alzheimerem. Próbki te są dostępne jeszcze zanim pojawią się pierwsze problemy z myśleniem czy pamięcią.
Sensacyjne odkrycie przy Templo Mayor. Nowe spojrzenie na duchowość Azteków
18 marca 2026, 08:26Meksykańscy archeolodzy dokonali jedynego w swoim rodzaju odkrycia rzucającego nowe światło na religijność Azteków. Szczegółowa analiza depozytów rytualnych znalezionych przy Templo Mayor pozwoliła potwierdzić, że sześć kamiennych skrzyń zostało złożonych w czasie jednej wielkiej ceremonii. To prawdopodobnie największy dar wotywny z czasów Montezumy I Illuicaminy. Niezwykłe odkrycie potwierdza hipotezę sprzed 50 lat i jest jedynym tego typu znaleziskiem w historii.
Dama z Elche, niezwykły zabytek sztuki prehiszpańskiej
13 marca 2026, 06:34Chcielibyśmy Wam przedstawić Damę z Elche, wspaniałą starożytną rzeźbę, którą podejrzewano, że jest dziełem słynnego XIX-wiecznego fałszerza dzieł sztuki.
Antybiotyki mogą na lata zmieniać mikrobiom jelit. To zwiększa ryzyko chorób
12 marca 2026, 11:53Leczenie antybiotykami może mieć długoterminowy wpływ na mikrobiom jelit. Naukowcy zauważyli, że skutki zażywania niektórych antybiotyków widać w mikrobiomie nawet 4 do 8 lat po zakończeniu terapii. Szwedzi postanowili przyjrzeć się tej kwestii, gdyż od dłuższego czasu badania epidemiologiczne wskazywały na istnienie związku pomiędzy wysokim użyciem antybiotyków, a zwiększonym ryzykiem takich chorób jak cukrzyca typu 2 czy infekcje układu pokarmowego. Pojawiła się zatem hipoteza, że jakąś rolę może odgrywać mikrobiom, a wraz z nią pytanie o rolę antybiotyków.
